Tránh xung đột với con trẻ đang tuổi dậy thì
#039
Tránh xung đột với con trẻ đang tuổi dậy thì 〉Đã kết thúc
(iHay) Con bạn bắt đầu vào độ tuổi dậy thì, tính tình thay đổi và dễ cáu gắt với cha mẹ? Làm sao để tránh xung đột xảy ra trong giai đoạn này? Hãy đặt câu hỏi cho chúng tôi tại đây!
Tham gia
vuisong@thanhnien.vn
Các câu hỏi sẽ được iHay duyệt trước khi trả lời Gửi câu hỏi tại đây

V.T.B.Ngọc

26/05/2016 - 16:19
HỎI: Con trai tôi năm nay 15 tuổi. Cháu ôm máy tính suốt. Tôi muốn cháu tham gia các lớp ngoại khóa, hay rủ cháu đi chơi để cháu rời xa máy tính nhưng cháu đều từ chối. Mỗi khi hỏi cháu đều trả lời một cách cáu kỉnh. Hầu như cháu không muốn giao tiếp với mọi người. Cô giáo chủ nhiệm có gặp cháu mấy lần để nói chuyện thì cháu nói rất vui vẻ. Nhưng qua lời cô kể thì tôi thấy cháu nói dối nhiều điều, mặc dù trước đây cháu luôn nói thật. Mới đầu tôi cũng nghĩ cháu đang trong giai đoạn dậy thì nên tính tình thay đổi và tôi thường kiềm chế nhường cháu, nhưng càng nhịn cháu càng tỏ ra vô lễ, hỗn hào. Mong chuyên gia tư vấn giúp tôi cách nào để hạn chế cháu chơi điện tử và mẹ con có thể nói chuyện với nhau một cách gần gũi hơn. Xin cảm ơn chuyên gia.
4
ĐÁP: Điều chị cần làm ngay là thỏa thuận với con trai về thời gian ôm máy tính trong một ngày. Thời gian đó không nên quá 2 tiếng. Hy vọng con chị chưa bị chứng nghiện máy tính, mà đang dùng phương tiện này để tìm quên.
 
Điều khiến cháu bị ảnh hưởng tâm lý và cần quên nhiều khả năng liên quan đến việc nói dối, và phải tránh gặp mọi người. Đó có thể là một lầm lỗi, liên quan đến danh dự. Chị kiên nhẫn tìm lại nguyên nhân cụ thể, khuyến khích cháu đối diện với điều đó. Tôi có cảm giác nguyên nhân đó nằm rất gần với chị, có thể là trong quan hệ của cha và mẹ cháu đấy. Thái độ mà chị cho là vô lễ đó dễ nảy sinh khi cháu mất lòng tin về cha mẹ. Điều cả chị và con chị cần lúc này là sự thẳng thắn và tôn trọng lẫn nhau. Vướng ở đâu thì phải gỡ ở đấy. Nếu chỉ cho rằng mọi thứ chỉ do cháu thì sẽ khó để giải quyết vấn đề đang khiến chị mệt mỏi.

N.N.N.Quỳnh

26/05/2016 - 10:50
HỎI: Ông xã tôi rất nóng tính mà gần đây con trai tôi đang tuổi dậy thì, ương bướng lắm, nói chuyện không nghe lời. Ông xã tôi nhiều khi bực mình hay đánh con, la con ghê lắm, đến nỗi cả xóm đều nghe. Con trai tôi bắt đầu có biểu hiện chống đối cực đoan. Giờ lúc nào cũng lầm lầm lì lì. Tôi rất mệt mỏi. Can chồng không được mà khuyên con cũng không xong. Có lẽ lỗi do cách giáo dục của hai vợ chồng tôi. Xin chương trình tư vấn giúp làm cách nào để gia đình yên ổn trong giai đoạn này. Xin cảm ơn.
4
ĐÁP: Bạo lực luôn là điều tồi tệ. Bạo lực mà để cả xóm biết, thì con bạn chắc chắn đang cảm thấy tổn thương ghê gớm về danh dự. Mà danh dự và tự do cá nhân của mọi người đều phải được tôn trọng, chứ không phải tự do, danh dự của người lớn thì to hơn của người nhỏ.
 
Bạn đã nhìn ra lỗi là do cách hành xử của các bạn không phù hợp. Nhưng biết mình đã sai chỉ là bước chân đầu tiên. Bước chân thứ hai bạn và chồng phải đi ngay, đó là nhận lỗi với con, và sửa sai, tôn trọng cháu. Đừng nặng lời hay bạo lực một lần nào nữa. Bước chân thứ ba là giữ sự tôn trọng ấy mỗi ngày, để con không bị phân biệt đối xử, được khích lệ bằng yêu thương. Ngày nào cũng đi được ba bước ấy, con đường mới sẽ mở ra, không chỉ cho quan hệ cảm thông, mà còn cho cuộc đời còn rất dài của cháu.

L.V.Tâm

26/05/2016 - 10:49
HỎI: Con gái tôi dạo này thi thoảng hay khóc một mình, tôi chẳng hiểu chuyện gì xảy ra nữa. Có lẽ cháu đang hẹn hò hay yêu đương gì đó chăng? Lúc trước không có như vậy. Hiện cháu 15 tuổi. Vợ tôi buôn bán cả ngày không có thời gian để gần gũi trò chuyện. Mà vợ tôi cũng không biết nói chuyện đâu. Tôi là đàn ông cũng không biết phải bắt đầu thế nào cho tiện. Xin chương trình giúp tôi. Cảm ơn chương trình.
4
ĐÁP: Con bạn khóc vì tủi thân. Ở trong nhà, tủi thân vì chỉ lủi thủi một mình, do cha mẹ bận rộn và không thông hiểu. Tuổi mới lớn, quá chừng thứ để có thể tỏ bày, nhưng không có bạn tâm giao là cha mẹ, buồn lắm chứ. Nếu cháu có thầm thích ai đó và ý thích bị trục trặc cũng là bình thường thôi. Tuy vậy, không ai có thể hỏi để cháu mở lòng tốt hơn là cha mẹ.
 
Câu hỏi của bạn cho thấy có 1 khoảng cách mênh mông giữa hai thế hệ trong nhà bạn đấy. Hãy bỏ bớt việc khác lại, để gần với con. Khi sung sướng, người ta cũng đôi khi khóc. Nhưng con bạn thì đang khóc vì đau khổ, mệt mỏi, đơn độc. Bạn không giúp được con thoát ra khỏi tình trạng ấy, ai sẽ là người giúp được?

N.T.Sành

26/05/2016 - 10:20
HỎI: Con gái tôi năm nay học lớp 8, cái gì cũng được, dễ nghe lời nhưng bị mỗi tội hay nói tục do bắt chước nhóm bạn chơi chung. Tôi không biết chuyện này mà nghe hàng xóm nói lại, không phải chỉ một mà nhiều người nói, nên tôi tin là có chuyện đó. Con gái mà văng tục thì thôi rồi. Tôi thi thoảng cũng nghe mấy học sinh nữ tan trường đi tụm ba tụm tư nói chuyện cũng toàn văng tục. Tôi không biết phải làm sao để con gái mình bỏ tật này nữa? Sau này lỡ nó quen miệng đi đâu cũng nói tục chửi bậy thì sao? Xin cho tôi lời khuyên. Cảm ơn chương trình. Nguyễn Thị Sành
4
ĐÁP: Sự lây nhiễm của bạn bè về thói quen là điều dễ hiểu. Nhưng trước hết, bạn nên thấy rằng nhiều khi trẻ ở tuổi dậy thì nhiễm một điều gì đấy không giống chuẩn mực, là do chúng nghĩ rằng điều đó là biểu hiện của cá tính, để khẳng định mình. Thói quen chửi thề cũng có thể bắt đầu như thế.
 
Tất nhiên chửi thề là điều không nên làm. Nhưng muốn thay đổi, thì phải giúp con bạn hiểu về chính cháu. Trò chuyện chân thành và tôn trọng với con, bạn chỉ ra cho cháu biết là ở tuổi của con, ai cũng thích được chú ý, có cái gì đó khác người. Nhưng chửi thề là thứ khác khiến chính miệng mình bị hôi, do mình mang cái hôi cho người khác. Bởi vậy, nên cùng cháu mở rộng năng khiếu, khả năng vốn có của con bạn, để cháu có một hướng tự khẳng định lành mạnh. Cái mới nhiều lên, cháu có cơ hội được khen để tự hào về mình thì thói quen cũ sẽ mất đi. Và hẳn rằng con đường để thay đổi đó sẽ không thể diễn ra nhanh chóng trong ngày một ngày hai. Biết thế, để bạn kiên nhẫn, đừng vội phán xét con hư khi chưa hiểu tại sao. Nhẫn nại làm bạn cùng con, bạn sẽ thấy sự thay đổi đáng vui sau chừng một tháng. Rồi bạn cứ tiếp tục như thế.

N.T.N.Dung

26/05/2016 - 09:56
HỎI: Xin chào iHay! Con tôi năm nay 13 tuổi học lớp 7 ở một trường bình thường, phù hợp với khả năng của cháu. Nhưng kể từ đầu năm lớp 7 đến nay cháu đã không còn là một đứa con gái ngoan như lúc trước nữa khi thường xuyên làm những việc trái ý của cha mẹ, học theo những thói xấu của các bạn trong trường như chửi thề, không tập trung học, thích làm người lớn, về nhà thì vào phòng một mình, ít tiếp xúc với gia đình. Thật sự là một người mẹ mình cảm thấy đang bất lực trước những thay đổi của cháu. Giữa hai mẹ con đã xảy ra rất nhiều xung đột, cãi vã. Chuyên gia tư vấn có thể cho mình một lời khuyên để mình tiếp cận được với con, giúp cháu thoát ra khỏi thế giới chỉ có một mình của cháu. Xin cám ơn chương trình
6
ĐÁP: Trước khi nói về con bạn, tôi sẽ nói về bạn trước nhé Dung. Bạn đã trải qua nhiều vất vả, có rất nhiều biến động không như ý. Bạn cũng là người cầu toàn, khó tính, nên cảnh huống không thuận lợi càng làm bạn thấy vất vả, mệt mỏi hơn. Và cái tôi của bạn cũng đáng kể đấy, vì bạn hay lấy mong muốn của mình làm chuẩn cho con bạn chẳng hạn.
 
Từ khi con còn nhỏ, bạn đã yên tâm về sự ngoan của cháu. Và bạn cứ mong rằng cái ngoan ấy sẽ kéo dài mãi, rồi con mình sẽ lớn lên, gặp nhiều thuận lợi, rồi... lấy chồng, đẻ con, sống ấm êm, không phải cực như mẹ nó. Tôi e rằng sẽ là vội vã, khi nói rằng các biểu hiện gần đây của con bạn là không ngoan. Hãy tìm lý do ở chính mình. Rất có thể, sự nghiêm khắc thường xuyên của bạn đã làm con bạn cảm thấy ngột ngạt, mất tự do. Khi còn nhỏ hơn, cháu không đủ năng lực phản kháng với những thứ khiến mình khó chịu. Nhưng từ tuổi dậy thì trở đi, có một con người khác - con người của tự do - từ từ lớn dậy. Con người tự do đương nhiên sẽ có xu hướng đối đầu với sự áp chế.
 
Bây giờ, bạn càng nổi nóng, con bạn càng chống lại, và xung đột là điều không tránh khỏi. Bạn hãy tự kiểm soát mình, tự xem mình ứng xử có phù hợp không. Cái gì quá nghiêm khắc, khó tính thì từ từ giảm. Và hãy nhỏ nhẹ đề nghị với con: "Bữa nay, hai mẹ con mình nói chuyện như bạn bè thôi. Vì mẹ muốn biết là con đang nghĩ gì về mẹ, và tại sao con khó chịu. Mẹ chỉ muốn cùng con vui vẻ, chứ không tò mò". Đối thoại cởi mở bao giờ cũng là cơ hội để gần gũi. Nếu bạn chân thành, con bạn sẽ tin cậy mở lòng. Khúc mắc được cởi bỏ, đó là cơ hội cho cả hai hiểu nhau hơn và điều chỉnh. Còn nếu bạn cứ khăng khăng mình có quyền bắt buộc con, ép cháu phải thế này thế kia, sẽ không mấy chốc con bạn sẽ nghĩ về bạn với cảm giác đối diện với một người cai ngục!

N.L.Mừng

26/05/2016 - 09:26
HỎI: Con trai vừa học hết lớp 10 trường công, kết quả học sút giảm, thường thích đọc truyện sex, có hành vi thủ dâm, khả năng tập trung kém, lơ đễnh, hay cãi lời ba mẹ, cáu gắt với mọi người, hứa nhiều việc nhưng không thực hiện đúng. Làm thế nào để giúp cháu sống tốt, học tốt, biết lo cho tương lai? Cảm ơn các chuyên gia
5
ĐÁP: Bạn hãy bình tĩnh, nếu con trai ở tuổi này đột nhiên có những quan tâm đến giới tính, đến quan hệ nam - nữ. Đó là điều tự nhiên về mặt tâm lý và sinh học. Đó là những biểu hiện liên quan đến giai đoạn biến đổi để chuẩn bị cho tuổi thành niên. Bạn đừng làm dữ, mà hãy cùng con trò chuyện về giới tính. Hiểu về chính cơ thể, tâm lý, ham muốn của mình, con bạn sẽ thêm tự tin. Thủ dâm không phải là hành vi xấu xa. Theo quan niệm mở, đó là hành vi "tình dục an toàn". Dĩ nhiên, cái gì quá nhiều cũng đều có hại.
 
Tuổi dậy thì đang có quá nhiều năng lượng dư, nên các bạn trẻ ấy hay có những hoạt động đột biến. Thay vì cấm đoán, bạn hãy khuyến khích cháu vận động nhiều hơn, chơi thể thao thường xuyên để phát triển cơ bắp, hệ xương, cân bằng tâm lý và xả bớt năng lượng thừa. Bạn luôn luôn nên nhớ rằng, chính cách sống của cha mẹ sẽ có tác động mạnh mẽ hơn mọi lời dạy dỗ. Sẽ thật khó để một đứa con ở tuổi dậy thì không cãi, nếu cha mẹ cũng hay quát, la rầy. Gần gũi và yêu thương là cách tự nhiên để hiểu được nhau. Mọi hàng rào dây kẽm gai của cấm đoán đều có thể gây đớn đau, trầy xước.

D.T.M.Lan

26/05/2016 - 09:23
HỎI: Tôi có con gái năm nay 15 tuổi, cháu rất ghét mệnh lệnh và bị bắt buộc làm theo ý cha mẹ. Cháu có khái niệm thích ở riêng để tự do, tự lập, rất sợ bố mẹ không thương, ganh tỵ tình cảm với em trai, bản tính chịu đựng rất kém và dễ khóc, sợ tiếng trời mưa to, sấm sét, khả năng giao tiếp kém! Mặc dù hiện tại cháu ngoan, ngoài giờ học chỉ ở nhà chơi! Không biết những sở thích như vậy cháu có bình thường không? Xin tư vấn dùm tôi! Xin cám ơn
5
ĐÁP: Ở tuổi dậy thì trở đi, cái tôi cá nhân trở nên rõ ràng, và ngày càng mang tính dẫn hướng cho suy nghĩ, hành động. Tiếng nói bên trong của cái tôi ấy sẽ có những chỉ dẫn khác hẳn so với giai đoạn "con nít" trước đó. Vì vậy, bọn trẻ sẽ bỗng nhiên đổi khác, cả về ngoại hình và tính cách. Có lúc, các bạn trẻ ấy rất cứng đầu, bướng bỉnh, có lúc lại đa sầu đa cảm, dễ buồn dễ khóc. Ở độ tuổi này, nếu bị la mắng hay xúc phạm, sự tổn thương sẽ vụt lên rất nhanh. Thế giới có thể đột nhiên sụp đổ sau chỉ một lời quát nạt!
 
Bạn nên tập làm bạn với con, chứ đừng chăm chăm chỉ cố làm mẹ của con. Sự chia sẻ, thông hiểu sẽ có ích hơn nhiều so với mệnh lệnh, áp đặt. Hãy luôn nhớ rằng tuổi 15 rất nhạy cảm. Hãy khích lệ con bạn có nhiều bạn bè, ra ngoài nhiều để có thiên nhiên. Còn nếu có những khi con bạn tự chui vào phòng không ló ra, không muốn tiếp xúc với ai, điều đó cũng bình thường thôi. Bạn cứ nhớ lại tuổi dậy thì của mình, cũng đâu phải êm ả như tuổi nhi đồng. Nhưng rồi mọi thứ đều ổn cả.